Aksaray'da İş Yapmak

Aksaray’da Hangi İşler Yapılır?

Aksaray şehri Türkiye’nin İç Anadolu bölgesinde yer alır. Şehrin yüzölçümü 7.659 km2’dir ve 8 ilçeden oluşur.

  • Nüfus Yoğunluğu

Aksaray şehrinin 2020 yılında toplam nüfusu 423.011 olarak açıklanmıştır. Şehirde bulunan nüfusun %50.05 oranı kadınlardan, %49,95 oranı ise erkeklerden oluşmaktadır. Aksaray şehrinde bulunan nüfusun %65 oranı orta yaş grubunda yer alırken %41 oranıda genç yaş grubunda yer alır. Şehirde yoğunlukta olan orta yaş grubunu ise 45-49 yaş arasında bulunan nüfus oluşturmaktadır. Genç yaş grubunun yoğunlukta olduğu yaş aralığı ise 20-24 yaş arasında bulunan nüfustadır. Şehirde özellikle 20-24 yaş arasında bulunan nüfusun yoğun olması nedeniyle girişimcilerin bu yaş aralığında olan personelleri bulması daha kolay olacaktır.

Aksaray şehrinde nüfusun en yoğun olduğu ilçeler ise Merkez, Ortaköy ve Eskil’dir.

  • Eğitim Bilgileri

Aksaray şehrinde yer alan nüfusun %73 oranı ilkokul, ortaokul ve lise mezunlarından oluşur. Şehirde bulunan nüfusun %11 oranı ise lisans ve üstü derecede eğitim düzeyinden mezun olan kişileri oluşturur. Şehirde özellikle ilkokul ve ortaokul mezunları yoğunlukta olarak bulunmaktadır. Bu nedenle girişimcilerin Aksaray şehrinde kuracakları işler için ilkokul ve ortaokul mezunu olan personelleri bulması daha kolay olacaktır.

  • İşsizlik ve İstihdam

Aksaray şehrinde işgücüne katılım oranı %37,5 işsizlik oranı %10,0 ve istihdam oranı %33,8 olarak açıklanmıştır. Aksaray şehrinde toplam 19.553 kayıtlı işsiz bulunmaktadır. Kayıtlı işsizlerin yoğunlukta olduğu cinsiyeti ise kadınlar oluşturmaktadır. İşsizliğin en fazla olduğu yaş aralığını ise 20-24 yaş arasında bulunan nüfus oluşturmaktadır. Aynı zamanda en fazla işsizliğin yaşandığı eğitim düzeyini ilkokul mezunları oluşturmaktadır. Aksaray şehrinde kurulacak işler için girişimcilerin kadın personelleri bulması işsizliğin yoğun olması nedeniyle daha kolay olacaktır.

  • İşyerlerinin Sektörel Dağılımı

Aksaray şehrinde 20 ve daha fazla çalışanı olan 337 işletme bulunmaktadır. Şehirde bulunan işletmelerin en fazla faaliyet gösterdikleri sektörler ise imalat, toptan ve perakende ticaret, inşaat sektörleridir. Aynı zamanda depolama, ulaştırma ve konaklama hizmetinde bulunan işletmeler vardır. Şehirde en az faaliyet gösterilen sektörleri ise kültür, sanat ve eğlence sektörleri oluşturmaktadır.

Aksaray şehrinde rekabet gücünün fazla olduğu sektörleri ise sanayi, tarım, hizmet ve enerji sektörleri oluşturmaktadır. Motorlu kara taşıtları sektörü, süt ve süt ürünlerinin üretimi, madencilik ve taş ocakçılığı, güneş enerjisi alanları rekabetin en güçlü olduğu alanlar arasında yer almaktadır. Girişimcilerin bu alanlara yatırım yapması halinde gelir elde etmesi mümkündür. Ancak rekabetin fazla olması nedeniyle elde edecekleri karlar diğer sektörlere oranla daha düşük olacaktır.

  • İşyeri Kiraları

Aksaray şehrinde işyeri kiraları seçilen ilçe ve ilçelerin gelişmişlik düzeyine göre değişim gösterecektir. Ortalama olarak Aksaray şehrinde işyeri kiralamak isteyen girişimcilerin maliyeti 2.000 TL olacaktır. Plaza kiralamak isteyen girişimcilerin ise maliyetleri 50.000 TL’den başlayabilmektedir.

Aksaray Şehrinin Ekonomik Yapısı

Aksaray şehrinin temel geçim kaynağını tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır. Sanayi alanında faaliyette bulunan işletmeler olsa bile yeterli düzeyde sanayi gelişmemiştir. Şehrin ekonomisi hakkında detaylı bilgiler ise şu şekildedir:

  • Tarım

Aksaray şehrinin başlıca gelir kaynağını tarım oluşturmaktadır. Şehirde en fazla tarla ürünlerinin üretimi yapılmaktadır. Daha sonra sebze ve meyve gelmektedir. Aksaray şehrinde en fazla üretilen tarla ürünleri ise şekerpancarı, arpa, patates, buğday ve mısırdır. Şekerpancarı üretiminin Türkiye üretimi içindeki payı ise %4.88’dir. Aynı zamanda patates üretimi ile %4.81 oranında pay almaktadır.

Aksaray şehrinde en fazla üretilen meyveleri ise elma, üzüm, ceviz, kayısı ve armut oluşturmaktadır. Sebze üretiminde öne çıkan ürünler ise domates, karpuz, kavun, kuru sarımsak ve hıyardır. Kuru sarımsak üretimi ile Türkiye içindeki payı %7.91’dir. Özellikle üretimi yapılan tarla ürünlerinin sanayide ve ticarette kullanılması nedeniyle ekonomiye sunduğu katkı önemli bir miktardadır.

  • Hayvancılık

Aksaray şehrinde önemli bir geliri oluşturan diğer sektörlerden birini hayvancılık oluşturmaktadır. Hayvancılık sektöründe küçükbaş hayvancılık öne çıkan alanlar arasında yer almaktadır. Özellikle koyun varlığı oldukça fazladır. Keçi varlığı ise tiftik keçisi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Şehirde daha sonra kümes hayvancılığı ve büyükbaş hayvancılık gelmektedir.

Kümes hayvancılığında tavuk varlığı yumurta üretimi ile öne çıkmaktadır. Büyükbaş hayvancılık ise manda ve sığır ile yapılmaktadır. Arıcılık faaliyetlerinde bulunan girişimcilerde şehirde bulunmaktadır. 2020 yılında şehirde toplam arı kovanı varlığı 10.172 olarak açıklanmıştır. Aksaray şehrinde hayvancılığın önemli bir gelir kaynağı olmasına bağlı olarak süt üretimi ve yem bitkileri üretimi gelişmiş olan sektörler arasında yerini almaktadır.

  • Sanayi

Aksaray şehrinde sanayi diğer çevre illere göre daha az gelişmiştir. Kapasitesine göre sanayi açısından geride kalmıştır. Şehirde en fazla sanayi alanının gelişmiş olduğu sektörü inşaat, imalat oluşturmaktadır. İşletme sayısı ve üretim açısından metal eşya sanayisi, gıda sanayisi, mermer ve yapı malzemesi sanayisi öne çıkan alanlar arasındadır.

Aksaray şehrinde önemli sanayi alanları ise otomotiv, plastik ve kauçuk, tekstil ve dokuma, mobilya imalatı yer almaktadır. Maden sanayisi, cam, kimyasal maddelerin üretimide gelişmiş olan sektörler arasında yer almaktadır. Özellikle enerji sektörünün gelişmiş olması büyük bir yatırım fırsatını sağlamaktadır. Güneş enerjisi, elektrikli motorlar, doğalgaz depolama ve biyogaz üretimi önemli olan sektörler arasındadır.

  • Madencilik

Aksaray şehri sahip olduğu endüstriyel hammaddeler ile madencilik alanında potansiyeli bulunan bir şehirdir. Feldispat, kaolen, jips, mermer, tuğla ve kiremit en önemli maden kaynakları arasında yerini almaktadır. Şehirde önemli olan diğer maden kaynaklarını ise civa, diyatomit ve kükürt oluşturmaktadır. Kaolen seramik sanayisinde kullanıldığı için şehrin ekonomisine en çok katkıyı sağlayan maden kaynakları arasında yer almaktadır.

  • Turizm

Aksaray şehri sahip olduğu güzellikler ile turizm potansiyeline sahiptir. Şehirde yer alan önemli alanlar vardır. Bahattin Samanlığı Kilisesi, Acemhöyük, Karagedik Kilisesi, Hasan Dağı önemli turizm alanları arasında yer alır. Şehirde yer alan kaplıca alanlarıda sağlık turizmi açısından potansiyeli bulunan yerler arasındadır. Ziga Kaplıcaları sağlık turizmi açısından potansiyeli olan yerler arasındadır.

Aksaray şehrinde Manastır Vadisi, Sultan Hanı, Nora Antik Kenti, Aksaray Müzesi önemli olan turizm yerleri arasındadır.

  • Ticaret

Aksaray şehrinde ticaret daha çok sanayi alanında yer alan üretimler üzerinden gerçekleşir. Makine ve ekipmanları, çelik sanayisi, otomotiv endüstrisi en çok ticaretin yapıldığı sektörler arasındadır. Savunma ve enerji, kimyevi maddeler, demirler daha sonra gelen ticaretin olduğu sektörler arasındadır. Şehirde dış ticaret asya ülkeleri başta olmak üzere Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinide kapsamaktadır.

Aksaray Şehrinde Yapılabilecek Bazı İşler

  • Aksaray şehrinde iş kurmak isteyen girişimcilerin hayvancılık alanına yatırım yapması için potansiyeli bulunur. Süt ve et ürünlerinin üretilmesi, işlenmesi potansiyel yatırım alanlarını içerir. Et ve yumurta tavukçuluğu, et ve süt besiciliğide yatırım yapılabilecek alanlar arasında yer alır.
  • Tarım alanında yatırım yapmak isteyen girişimcilerin ise çerezlik ve yağlık olarak ayçiçek işleme tesisi alanına yatırım yapması mümkündür. Aynı zamanda cips üretimi, dondurulmuş patates ürünleri, unlu mamüllerin üretimi yapılabilecek yatırımlar arasında yer alır.
  • Aksaray şehrinde girişimciler enerji üretimine yatırım yaparak gelir elde edebilir. Güneş enerjisine, jeotermal enerjiye ve biyogaz alanına yatırım yapan girişimciler gelir sağlayabilir.
  • Maden kaynakları açısından önemli kaynaklara sahip olan Aksaray şehrinde girişimciler pomza taşı üretimi, mermer işleme tesisi alanlarına yatırım yaparak gelir sağlayabilir.
  • Şehirde yatırım yapılabilecek diğer sektörler ise çocuk bezi ve hijyenik ped üretimi, deterjan üretimi gibi alanlardır. Teneke kutu ve metal kremit imalatı, yem bitkilerinin yetiştirilmesi gibi alanlara yatırım yapılabilir.
  • Aksaray şehrinde eğlence sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin az olması girişimciler için potansiyel yatırım alanını oluşturmaktadır. Özellikle 20-24 yaş arasında yer alan nüfusa hitap edecek sinema, dans ve diğer eğlence aktivitelerine yönelik olarak yapılacak yatırımlar ile gelir sağlanması mümkün olabilir.

Aksaray Şehrine Sunulan Teşvikler

Aksaray şehri girişimciler için 5. bölge teşviklerini sağlamaktadır. Bu kapsamda şehirde iş kuracak olan girişimcilerin faydalanabileceği destek unsurları şu şekildedir:

  • KDV istisnası
  • Gümrük vergisi muafiyeti
  • Sigorta primi işveren hissesi desteği
  • Yatırım yeri tahsisi
  • Faiz desteği