Sakarya'da İş Yapmak

Sakarya’da Hangi İşler Yapılır

Sakarya şehri Türkiye’nin Marmara Bölgesinde yer alır. Şehrin yüzölçümü 4,823 km2’dir ve 16 ilçeden oluşur. Sakarya, Marmara bölgesinde bulunan şehirler arasında toplam nüfusuyla en büyük beşinci ildir.

  • Nüfus Yoğunluğu

Sakarya şehrinin 2020 yılında toplam nüfusu 1.042.649 olarak açıklanmıştır. Şehirde bulunan nüfusun %50,10 oranı erkeklerden, %49,90 oranı ise kadınlardan oluşmaktadır. Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımında ise orta yaş grubu ön plandadır. Şehirde %48 oranında orta yaş grubu, %37 oranında genç yaş grubu bulunmaktadır. Orta yaş grubunun yoğunlukta olduğu yaş aralığı 45-49 yaş arasında bulunan nüfustadır. Genç yaş grubunda ise yoğunluk 20-24 yaş arasında bulunan nüfustadır.

Sakarya şehrinde nüfusun en yoğun olduğu ilçeler: Adapazarı, Serdivan ve Akyazı’dır.

  • Eğitim Bilgileri

Sakarya şehrinde bulunan nüfusun büyük bir çoğunluğu ilkokul mezunlarından oluşmaktadır. Şehirde daha sonra gelen eğitim düzeyi ise lise mezunlarıdır. Şehirde bulunan nüfusun %75 oranı ilkokul, ortaokul ve lise mezunlarından oluşmaktadır. %13 oranı ise lisans ve üstü derecede eğitim düzeyinden mezun olanları içermektedir. Girişimcilerin Sakarya şehrinde kuracakları işler için lise mezunu personelleri bulmaları daha kolay olacaktır.

  • İşsizlik ve İstihdam

Sakarya şehrinde işgücüne katılım oranı %54,9 işsizlik oranı %10,2 ve istihdam oranı %49,3 olarak açıklanmıştır. Şehirde toplam kayıtlı işsiz 44738 olarak açıklanmıştır. İşsizlik oranı erkeklerde kadınlara oranla daha fazladır. İşsizliğin en fazla olduğu yaş grubunu ise gençler oluşturmaktadır. 20-24 yaş arasında bulunan nüfus işsizliğin en fazla olduğu yaş aralığını oluşturmaktadır. İşsizliğin en fazla olduğu eğitim düzeyini ise ilkokul mezunları oluşturmaktadır. Girişimcilerin şehirde kuracakları işler için genç yaş grubunda bulunan personelleri bulmaları daha kolay olacaktır.

  • İşyerlerinin Sektörel Dağılımı

Sakarya şehrinde 20 ve daha fazla çalışanı olan 1092 işletme bulunmaktadır. Şehirde bulunan işletmelerin en fazla faaliyet gösterdikleri sektörler imalat, toptan perakende ve ticaret, inşaat sektörleridir. Şehirde aynı zamanda konaklama ve depolama, eğitim, idari ve destek hizmet faaliyetleri gösteren işletmeler bulunmaktadır. İşletmelerin en az faaliyet gösterdikleri sektörler ise kültür, sanat, eğlence ve spor faaliyetleridir.

Sakarya şehrinde rekabet gücünün yüksek olduğu sektörler otomotiv sanayi, çelik metal ve demir işleme sanayisi, makine sanayisi, gıda sanayisidir. Aynı zamanda mobilya sektörü ve orman ürünleri üretimi, tarım sektörü, hayvancılık sektörü rekabetin fazla olduğu sektörler arasında yer almaktadır.

  • İşyeri Kiraları

Sakarya şehrinde iş kurmak isteyen girişimcilerin yıllık ortalama kira maliyeti 2.263 TL olacaktır. Şehirde işyeri satın almak isteyen girişimcilerin yıllık ortalama maliyetleri ise 473.760 TL olacaktır. Girişimcilerin şehirde bulunan işyeri maliyetleri ilçe seçimi ve ilçelerin ekonomik faktörlerine bağlı olarak değişim gösterecektir.

Sakarya Şehrinin Ekonomik Yapısı

Sakarya şehrinin ekonomisi tarım, hayvancılık, sanayi ve hizmetler sektörüne bağlıdır. Şehrin sektörleri hakkında detaylı bilgi ise şu şekildedir;

  • Tarım

Sakarya şehrinde tarım gelişmiş olan sektörler arasında yer almaktadır. Şehirde bulunan arazilerin %50 oranı tarım arazisidir. En fazla meyve ve tarla ürünleri yetiştirilmektedir. Şehirde tarla ürünleri arasında en fazla yetişen ürünler mısır, şekerpancarı, buğday, arpa ve ayçiçeğidir. Şehirde üretilen mısırın Türkiye üretimi içindeki payı %4,11’dir.

Meyve üretiminin önemli olduğu şehirde en fazla üretilen meyveler ayva, fındık, üzüm, elma ve şeftalidir. Ayva üretiminin Türkiye üretimi içindeki payı %54,55’dir. Bu nedenle ayva şehir için oldukça önemlidir. Fındık üretiminin Türkiye üretimi içindeki payı ise %13,24’dir. Fındığın şehrin ekonomisindeki yeri bu nedenle fazladır. Sebze üretiminin en fazla olduğu ürünler ise domates, karpuz, marul, lahana ve balkabağıdır. Balkabağı üretiminin Türkiye üretimi içindeki payı %11,98’dir.

Sakarya şehrinde kestane, çilek, üzüm, erik üretimi yapılmaktadır. Geyve ilçesinde bağcılık oldukça fazladır. Verimli topraklara sahip olan şehirde modern tarım yapılmaktadır.

  • Hayvancılık

Sakarya şehrinde gelişmiş olan sektörler arasında hayvancılık sektörü yer almaktadır. Şehirde hayvancılık faaliyetleri arıcılık, balıkçılık, kümes hayvancılığı, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık faaliyetleri üzerinden yapılmaktadır. Büyükbaş hayvancılık sığır, manda üzerinden yapılmaktadır. Küçükbaş hayvancılık ise koyun ve keçi ile yapılmaktadır. Son yıllarda tiftik keçisi bakımına başlanmıştır.

Şehirde gelişmiş olan arıcılık faaliyetleri ile her geçen yıl arı kovanı varlığı artmaktadır. 2020 yılında 75776 arı kovanı varlığı bulunmaktadır. Şehirde kümes hayvancılığında tavuk varlığı önde gelmektedir. Et ve yumurta tavukçuluğunun gelişmiş olduğu şehirde beyaz et ve yumurta üretimi yapılmaktadır. Balıkçılık faaliyetlerinin gelişmiş olduğu şehirde 22 alabalık işletme tesisi bulunmaktadır. Şehirde 100 tona yakın olarak balık avlanmaktadır. Tatlı su levreği, kerevit, sazan balığı avlanan balıklar arasında yer almaktadır.

  • Sanayi

Sakarya şehrinde sanayi gelişmiştir. Şehirde otomotiv, gıda ve tekstil sektörleri sanayinin gelişmiş olduğu alanlar arasında yer almaktadır. Gıda sektöründe süt ürünleri ve tavukçuluk faaliyetlerine yönelik olarak yatırımlar gerçekleştirilmiştir. Şehirde gelişmiş olan sanayi sektörleri enerji üretimi, plastik kauçuk ve cam sektörü, kimya sanayi sektörü, elektrik ve elektronik sanayisi şeklindedir.

Aynı zamanda şehirde inşaat ekipmanları sektörü gelişmiştir. Tarımın gelişmiş olduğu şehirde tarıma dayalı sanayi gelişmiştir. Soğuk hava deposu, pastacılık ürünleri üretimi, unlu mamullerin üretimi, ekmek ve ekmek çeşitleri üretimi gelişmiştir. Bulgur üretimi, baharat işleme ve gıda ambalajlama sektöründe faaliyet gösteren işletmeler bulunmaktadır.

  • Madencilik

Sakarya şehri çeşitli maden kaynaklarına sahiptir. Şehirde bulunan maden kaynakları bakır, kurşun, çinko, demir, kum, çakıl, manganez ve titandır. Kum ve çakıl varlığı inşaat sektöründe kullanılmaktadır. Jeotermal alanlara sahip olan şehirde Kuzuluk, Taraklı ve Geyve alanları bulunmaktadır.

  • Turizm

Sakarya şehri turizm açısından gelişmiştir. 2020 yılında şehre 15,9 milyon toplam turist gelmiştir. 12,7 milyonu yabancı turistlerden oluşmaktadır. Şehre en fazla yabancı turistin geldiği ülkeler Rusya, Bulgaristan, Almanya ve Ukrayna’dır. Şehir toplam turizm gelirini 2020 yılında 12,1 milyar dolar olarak açıklamıştır. Turizm gelirleri yeme ve içme, konaklama, sağlık ve ulaştırma ile en fazla geliri sağlamıştır.

Sakarya şehrinde turizm açısından öne çıkan yerler Rahime Sultan Cami, Sakarya Müzesi, Sapanca Rüstem Paşa Cami, Deprem Kültür Müzesi, Justinianus Köprüsü’dür. Sapanca Gölü, Kırkpınar Mahallesi, Yeni Mahalle, Karasu Plajı, Kuzuluk Kaplıcaları, Orman Park, Karagöl Yaylası, Acelle Yaylası şehrin önemli turizm potansiyeli içeren alanları arasındadır.

  • Ticaret

Sakarya şehrinde ticaret iç ve dış ticaret olarak yapılmaktadır. Gıda sektörü, tekstil sektörü ve otomotiv sektörü ticarette öne çıkmaktadır. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerin sebze ve meyve ihtiyacını karşılamaktadır.

Sakarya Şehrinde Yapılabilecek Bazı İşler

  • Sakarya şehrinde tarımın gelişmiş olması girişimciler için yatırım potansiyeli sunmaktadır. Yaş meyve ve sebze ürünlerinin işlenmesi ve paketlenmesi, dondurulmuş gıda sektörü, un ve unlu mamuller üretimi, patates cipsi üretimi alanlarına girişimcilerin yatırım yapması mümkündür.
  • Şehirde meyve suyu üretimi, karma yem üretimi, reçel ve marmelat üretimi, meyve ve sebze paketleme, kültür mantarı yetiştiriciliği, iç ve dış mekanlar için süs bitkisi yetiştiriciliği alanlarına yatırım yapılabilir.
  • Sakarya şehrinde seracılık, bağcılık, ekolojik tarım, fındık üretimi, mısır yetiştiriciliği, tarla bitkileri üretimi alanlarına yatırım yapma potansiyeli bulunmaktadır.
  • Şehirde aynı zamanda hayvancılık alanına yatırım yapma potansiyeli bulunmaktadır. Büyükbaş hayvancılık, su ürünleri üretimi, arıcılık, et ve süt sığırcılığı, et ve yumurta tavukçuluğu, koyun yetiştiriciliği, broiler tavuk üretimi ve et kesim tesisi alanlarına yatırım yapılabilir.
  • Hizmet sektörünün ekonomik gelirde yerinin olması nedeniyle girişimciler hizmet sektörüne yatırım yapabilir. Gıda ve toprak kalıntı, verimlilik analiz laboratuvarı, hastane yatırımları, huzurevi yatırımları, soğuk hava deposu yatırımları, kültür ve sanat alanlarına yatırım yapılabilir.
  • Sakarya şehrinde ormancılık sektörüne yatırım yapabilme fırsatı bulunmaktadır. Lata üretimi tesisi, lamine üretimi tesisi, odun briketi üretimi, mobilya üretimi, karton kutu ve levha üretimi ile girişimcilerin gelir elde etmesi mümkündür.
  • Tekstil alanında girişimciler el halısı ve kilim dokuma alanlarına yatırım yapabilir.
  • Tarım alet ve makineleri üretimi, viol üretim tesisleri alanına yatırım yapılabilir.
  • Turizm faaliyetleri için şehirde yatırım potansiyeli bulunmaktadır. Otel, butik, motel ve konaklama tesisi yatırımları, bungalov tipi dağ evi yatırımları, doğa turizmi, termal ve sağlık turizmi, kültür ve tarih turizmi alanlarına yatırım yapma fırsatı bulunmaktadır.
  • Yabancı turist ziyaretlerinin yoğunlukta olduğu şehirde girişimcilerin rehber, tur ve konaklama alanlarına yatırım yapma fırsatı bulunmaktadır.
  • Sakarya şehrinde yetişkin eğitimine yönelik olarak yatırımlar, ilkokul ve ortaokul yatırımları, mesleki ve teknik eğitim kurumlarına yönelik yatırımlar yapılması mümkündür.

Sakarya Şehrine Sunulan Teşvikler

Sakarya şehri 1. bölge teşviklerinden yararlanmaktadır. Bu kapsamda sunulan destek unsurları şu şekildedir;

  • KDV istisnası
  • Gümrük vergisi muafiyeti
  • Vergi indirimi
  • Sigorta primi işveren hissesi desteği
  • Yatırım yeri tahsisi

Sakarya şehrinde yapılan yatırımlar için minimum yatırım tutarları şu şekildedir;

  • Madencilik ve taş ocakçılığı sektörü için 1 milyon TL,
  • Gıda ve içecek imalatı sektörü için 2 milyon TL,
  • Su ürünleri yetiştiriciliği için 1 milyon TL,
  • Tekstil ürünleri imalatı için 2 milyon TL’nin üzerinde.