Faktöring Nedir?

Faktöring; vadeli satış yapan firmaların mal ve hizmet satışlarından doğan kısa vadeli ticari haklarının satın alındığı, bu tahsile yönelik hizmetler verildiği bir finans yöntemidir. Faktöring işlemini yerine getirmek için kurulan şirketler faktöring şirketleri olarak anılır. Bu hizmetler bütünü olarak bilinen faktöring süreci; hizmeti alan kişi müşteri, hizmeti veren faktör ve müşteri alacaklarındaki borçlu arasında yürüyen bir süreçtir. Bu şirketler, müşterisinden devraldığı alacak hesaplarının muhasebeleştirilmesi, borçluya ihtar çekilmesi, bu alacağın tahsili, gerektiğinde cebri icra şekliyle elde edilmesi gibi hizmetleri yerine getirirler.

Faktöring Şirketlerinin önerdiği hizmetler üç ana aşamada incelenebilir. Bu aşamalar şu şekildedir:

  • Alacak tahsilatı
  • Tahsilat yönetimi
  • Nakit yönetimi

Tüm bu hizmetler ayrı ayrı alınabileceği gibi birlikte de alınabilirler. Bu şirketler alacak yöntemi hizmeti verdikleri süreçte, alıcıların ödeyememe riskini üstlenir ve vadeli şekilde satış yapılan alacakları garanti altına alırlar. Bu sayede işletmenin alacak hesabının yönetilmesini, kayıtlarının tutulmasını ve tüm riski Faktöring şirketi üzerine alır. Tahsilat yönetimi ile ilgili verdiği hizmette, Faktöring şirketinden alacak tahsilatı hizmeti alınsın ya da alınmasın bu alacakların takibi ve tahsilatı bu şirketler tarafından gerçekleştirilir.

Bu şirketlerinin kuruluş amaçlarından en temel olanı ise, mevcut olan vadeli alacakların nakte çevrilmesi hizmetidir. Şirket, devraldığı vadeli alacakların belli bir kısmını müşterisinin aldığı hizmet doğrultusunda nakte çevirir ve bu şekilde vadeli satışlardan doğan alacaklar anında işletme sermayesine dönüşmüş olur. Dolayısıyla günümüz işletmelerinin en önemli gelirlerinden biri olan satışlardan elde edilen vadeli alacak, anında nakite dönüştürülerek firmaların nakit ihtiyaçlarının giderilmesinde ve büyümesinde önemli bir rol oynarlar. Faktöring firmalarının işleyişinde, bankalar kanalıyla sağlanan finansal yöntemlere göre farklılık gösteren kısım şudur. Satış yapılan müşterinin kredibilitesi ve mali gücü de dikkate alınmaktadır.

İşletmeler genel olarak kendilerine sağladığı üç ana avantaj için Faktöring Şirketleri ile çalışmayı tercih ederler. Bu ana avantajlar şunlardır:

  • Nakit avantajı sağlar. Faktöring firmalarının verdiği ön ödemeler karşılığında üretim için gereken hammadde alımları peşin ödenerek, iskontolar sağlanabilir. İskontolu alınan hammaddeler sayesinde maliyet düşürülmüş ve kar oranı artırılmış olur.
  • Rekabet avantajı sağlar. Faktöring şirketlerinin tanıdığı hızlı hizmet sayesinde, bu şirketi alan firmalar kendi sektörlerindeki rekabet güçlerini artırırlar.
  • Borçları azalır. Faktöring şirketlerinin sunduğu hizmetler sayesinde bu hizmetten yararlanan firmaların alacakları, stokları ve borçları azalır. Dolayısıyla kredi kullanımına gerek kalmadan likite dönüşür.

Nakit sıkıntısı yaşanan şirketler ve dönemlerde işletmelerin yoğun olarak tercih ettiği faktöring sistemiyle, işletmeler finansal yükümlülüklerini daha hızlı bir şekilde yerine getirerek hızlı bir büyüme kaydedebilirler.

Faktöring Şirket Kuruluş Süreci ve İşlemleri

Faktöring Şirketi kurmak isteten girişimcilerin bazı şartları yerine getirmesi gerekirken bazı kurumlardan da izinler almaları gerekir. Belirlenmiş kanunlar tüzüğünde öncelikli olarak Hazine Müsteşarlığından ön bir izin alınarak kurulum yapılan bu şirketlerin, bu izinleri alırken izlemesi gereken adımlar ile ilgili açıklayıcı bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Müsteşarlık İzinleri

Hazine Müsteşarlığından alınacak olan izin öncesi bu şirketlerin Anonim şirket statüsüne sahip olmaları, sahip olunan hisselerin tamamının nama yazılı olması gerekmektedir. Ayrıca bu hisseleri nakit karşılığı çıkartmalılardır. Sermayelerinin de 20 bin TL ödenmiş olması gerekmektedir. Bu şartlar sağlandıktan sonra hazırlanması gereken ana belgeler şu şekildedir:

  • Şirket ana sözleşmesinin yayına alındığı Ticari Sicil gazetesinin bir örneği
  • İmza yetkisi sahiplerinin noterce onaylı imza sirküleri
  • Kurucuların gerçek kişi olması durumunda detaylı özgeçmiş, nüfus kâğıdı, ikametgah raporu, bir önceki seneye dair gelir vergisi beyannamesi, kurucuya ait tanıtım formu, adli sicil kaydı raporu
  • Kurucuların tüzel kişi olması durumunda son üç seneye dair gelir tablosu, bilanço, varsa faaliyet raporları ve adli sicil kaydı raporu
  • Müdür, müdür yardımcı ve birinci dereceden yetkililere dair iktisat, işletme, hukuk, mühendislik, maliye, bankacılık gibi yükseköğrenim kurumlarından birine ait yüksek lisans belgeleri
  • Bu kişilerin daha önce tasfiye, müflis ve konkordato talep etmediklerine dair rapor
  • Faktöring şirketi hizmet birimlerinin faaliyet göstereceğine, personellerinin atandığına dair görev ve yetki tanımlama belgeleri
  • Faktöring Şirketi ortak ve yöneticileriyle ilgili bu kişilerin 5 yıldan fazla hapis cezası almadıkları, zimmet, rüşvet, irtikâp, sahtecilik, dolanlı iflas ve dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûmiyetlerinin bulunmadığına, vergi kaçakçılığı teşebbüsü gibi suçlardan hüküm giymediklerine dair yetkili mercilerden alınan temiz raporları

Faktöring Şirketi Kuruluş Vergi Yükümlülükleri

Faktöring şirketlerinin yürüttüğü faktöring işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen özel hükümler bulunmaktadır. Bu vergilendirme vergi yasalarının genel hükümleri kapsamında incelenmektedir. Bu şirketler Anonim şirket kurumlar vergisine tabi tutulur ve dolayısıyla kazançları kurumlar vergisi kapsamında vergilendirilmektedir. Diğer vergilendirmeler ve ödemeler konusu Faktöring özel hüküm düzenlemelerinden detaylı olarak bilgi alınmalıdır ve güncellemeler takip edilmelidir.

Faktöring Şirket Sermaye Yapısı ve Denetimi

6 Aralık BDDK Finansal Kurumlar Birliğince; Faktöring, finansal şirketler ve leasing firmaları üyeleri olan şirketlerin ödenmiş sermaye rakamları 2019 yılı sonuna kadar 30 milyon TL’ye yükseltilmesine dair çalışmalar yapılmaktadır. Sermaye şartı zorunluluğu ve ekonomik ortamın getirdiği likidite sıkıntısından kaynaklı olarak bu şirket türlerinde azalma yaşanması beklenmektedir.

Hazine Müsteşarlığı; ödünç para verme işleri hakkında düzenlenen kararname hükümlerine göre faaliyet gerçekleştirecek olan Faktöring firmaları faiz oranlarını, alacakları diğer gelir ve masrafların azami oranları hakkında T.C. Merkez Bankası görüşünü alarak tespit etmeye ve serbest bırakma yetkisine sahiptir. Bu şirketlerin faaliyetlerini Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından denetleme yapılmaktadır. Bu kuruluşlar tarafından istenecek her türlü evrak, bilgi ve defterler faktöring şirketi ve elemanları tarafından ibraz edilmek üzere hazırda tutmaları zorunludur.