Yatırım Getirisi (ROI) Nedir?

ROI Nasıl Hesaplanır?

Yatırım getirisi; geçmiş ve gelecek finansal getirileri tanımlamak için kullanılan ticari bir terimdir. Yatırım dünyasında yaygın olarak kullanılan bu terim, ROI (Return On Investmen) veya YG (yatırım getirisi) kısaltmalarıyla adlandırılır. Yöneticiler bir proje ya da çalışmaya başlamadan önce YG’sine bakarlar, çünkü bu önlem sayesinde, bir girişimin ne kadar başarılı olacağını belirleyebilirler. Genellikle yüzde veya oran olarak ifade edilen bu değer, finansal getiriden, artan verimlilik değerlerine kadar pek çok değeri ifade eder.

Yatırım Getirisi Ne Demek?

Bir şirketin tüm giderleri, yatırım getirisi açısından hesaplanabilir. Şirkete alınan kırtasiye malzemesi veya bir personel WC’sinin tadilatı, her ne kadar doğrudan finansal bir YG’ye sahip olmasa bile bu faaliyetlerinde bir YG’si vardır. Çünkü kapsamlı olarak düşünüldüğünde aslında her masraf bir yatırıma katkıda bulunur. Örneğin, reklam oluşturmak için bir grafik tasarımcıyla çalışmak, bir fotoğrafçıya şirketin fotoğraflarını çekmesi için ödeme yapmak veya şirketin web sitesini elden geçirmek yatırım getirisi olarak düşünülebilir. Bunun yanında yatırım hedefleri oluştururken yatırım getirisini bilmek, yapılan tercihlerin doğru seçilmesinde etkili bir faktördür. Yatırım Hedefi Nasıl Oluşturulur?

Birçok durumda, yatırım değerinin ne olduğunu hesaplamak için YG kullanılır. Örneğin, bir melek yatırımcı, bir şirkete herhangi bir fon taahhüt etmeden önce bu yatırımın potansiyel yatırım getirisini bilmek ister ve ona göre karar verir. Bir şirketin potansiyel veya fiili finansal YG’sinin hesaplanması, genellikle şirketin yıllık gelirinin veya kârının, mevcut yatırım miktarına bölünmesini içerir. YG ayrıca fırsat maliyeti veya yatırımcının şirkete yatırım yapmaktan vazgeçtiği bir getiriyi tanımlamak için de kullanılır. Mesela bir işletme sahibi paralarını borsaya yatırırsa, yıllık en az %5 getiri elde etmeyi hedefleyebilir veya aynı miktarı bir şirkete yatırım yaparak, daha yüksek olmasa da benzer bir yatırım getirisi almayı beklemektedir.

Şirketler belirli bir projenin başarısını ölçmek için bile yatırım getirisini kullanmaktadırlar. Mesela bir işletme bir reklam kampanyasına para yatırdıysa, reklam tarafından üretilen satışlara bakar ve bu bilgiyi YG’yi belirlemek için kullanır. Genellikle kazanılan para harcanan tutarı aşarsa, bu kabul edilebilir bir YG olarak değerlendirir.

İyi Yatırım Getirisi Nedir?

ROI, çok yönlülüğü ve sadeliği nedeniyle yatırımcılar tarafından kullanılan çok popüler bir metriktir. YG temel olarak, bir yatırımın karlılığının temel göstergesi olarak kullanılabilir. Bu gösterge, bir hisse senedi yatırımındaki yatırım getirisi, bir şirketin bir işleri genişletmesinden beklediği yatırım getirisi veya bir gayrimenkul yatırımından beklenen yatırım getirisi olabilir. Bu değerin bulunması için çok karmaşık bir hesaplama yapmak gerekmez ve uygulama yelpazesi çok geniş olduğundan yorumlanması nispeten kolaydır.

Bir yatırımın yatırım getirisi net ve pozitif ise, muhtemelen faydalı bir yatırım olarak değerlendirilir. Ancak, daha yüksek yatırım getirisi olan başka fırsatlar varsa, bu sinyaller yatırımcıların en iyi seçenekleri belirlemesine veya seçmesine yardımcı olabilir. Benzer şekilde, yatırımcılar net bir kayıp anlamına gelen negatif YG’den kaçınılmalıdırlar. İyi bir yatırım getirisi olarak kabul edilen değer tamamen yatırıma bağlıdır. Bir şirket, örneğin bir ekipmana para harcadığında, yatırım getirisi işin verimliliğindedir. Diğer taraftan, yapılan pazarlama harcamaları, satışlarda yatırım getirisi beklentisi demektir.

Yatırım getirisi hakkında bilinmesi gereken diğer bir detayda; arama motoru optimizasyonu çalışmalarından beklenilen yatırım getirisinin, yeni bir fabrikaya yapılan yatırımdan beklenen yatırım getirisinden farklı olduğudur. Değerlendirme yaparken genellikle yeni başlayanlar için çift haneli ROI değeri, iyi bir değer olarak düşünülür. Ve yüksek oranda ROI hedefi belirlenirse,bu etkilerin nasıl artıracağı ve genişleteceği konusunda daha kapsamlı bir çalışma yapmayı gerektirir.

Yatırım Getirisinin Zorlukları

Herkes YG’yi tahmin edebileceğini düşünmektedir,fakat maalesef pek çok kişi yapacağı yatırımın geleceğini göremez. Her ne kadar ortalama yatırım getirileri,büyük verilerle bulunabilse de, bu verilere herkesin ulaşılabilirliği yoktur. Bu yüzden bir yatırım getirisi hesaplanırken, yapılacak yatırım üzerinde iyi bir araştırma ve planlama yapıldığında getirisinin de genellikle pozitif olacağı düşünülür ve öyle yatırım yapılır.

Bir yatırımcı adayı yapacağı yatırımla ilgili iyi YG değerini görmeden yatırım yapmayı asla düşünmemelidir. Bu kişinin yapacağı ortaklık veya müşteri yatırımlarında da bizzat geçerli bir durumdur. Fakat bunun yanında belirlenen YG değerine de körü körüne inanılmamalıdır ve doğruluğu kontrol edilmelidir. Mesela yatırımcı bir işyeri almayı düşünüyorsa alacağı tesisi iyice gezmeli ve gözlemlenmelidir. Belirlenen yatırım değeri, kendisine şirket hakkında anlatılanlar ile şirket raporları uyuşuyor mu kontrolünü yapması şarttır. Çünkü her işletme yatırımı veya ticari alan kiralamasının iyi bir YG alınacağı düşünülmemelidir. Bu tutum, aşırı iyimserlik ve hayalperestliğe girer ve yanıltabilir.

Örneğin, 2010 yılında Bitcoin’e yatırım yapan ve 2018’in başında satanlar, iyi bir YG sahip olmuşlar ve dolayısıyla yaptıkları yatırımdan dolayı memnun olmuşlardır. Fakat 2018’in başında satın alanlar ve hala elinde tutanlar muhtemelen iyi bir yatırım getirisine sahip olmamışlar ve dolayısıyla yaptıkları yatırımda dolayı memnun değillerdir. Aynı yatırımı elinde bulunduran iki yatırımcının zamanlamaya bağlı olarak çok farklı deneyimleri ve görüşleri olabilir. Bu yüzden bir yatırım getirisi bakılırken yanında mali geçmişe ve tüm belgelere dikkat edilmelidir. Aksi takdirde yapılacak yatırıma gerekli özen gösterilmediği takdirde, kötü sürprizlerle karşılaşılabilir.

Yatırım Getirisi Nasıl Hesaplanır?

YG’yi hesaplamanın bir yolu, net kârı (getiri) yatırılan miktara bölmektir:

YG = (Net Kâr / Yatırım Maliyeti) x 100

Örneğin, bir yatırımcının 1.000 lira değerinde hisse senedi satın aldığını ve iki yıl sonra bu hisse senetlerini 1.200 lira sattığını düşünelim. Bu örnekte yatırımdan elde edilen net kâr 200 TL olur.

(1,200 – 1,000 = 200) ve yatırım getirisi şu şekilde hesaplanır:

YG = (200 / 1,000) x 100 = %20

YG’yi hesaplamanın bir başka yolu, bir yatırımın kazançlarından, yatırımın maliyetini çıkarmak ve sonucu yatırımın maliyetine bölmektir:

YG = (kazançlar – maliyetler) / maliyetler

Aynı örnekten yola çıkarsak, YG = (1200-1000)/1000 = %20

Ayrıca YG hesaplaması yapılırken, daha net bir sonuç elde etmek isteniyorsa vergiler gibi farklı gider kalemleri düşülmek suretiyle hesaplanabilir. Unutulmamalıdır ki, YG hesaplamasından çıkan değer kesin ölçüm yöntemleri değildir, yaklaşık olarak tahmin etme yollarıdır. Herhangi bir projenin veya pazarlama kampanyasının yatırım getirisini anlamak, başarılı iş uygulamalarının belirlenmesine yardımcı olur. Birçok şirket, önceki başarılara dayanarak en yüksek getiriyi sağlayacak pazarlama ve reklamcılık yöntemlerini belirlemek için YG’yi kullanırlar. Bu şekilde, YG yalnızca geçmiş başarının bir ölçüsü olmakla kalmaz, aynı zamanda gelecek aylar için bir tahminde bulunmayı sağlar.

Yatırım Getirisi Çeşitleri

Son zamanlarda, bazı yatırımcılar ve işletmeler, Yatırımın Sosyal Getirisi veya SROI olarak adlandırılan yeni bir yatırım getirisi metriğinin kullanımına da ilgi duymaktadırlar. SROI yatırım getirisi 2000’li yılların başında geliştirilmiştir ve ekstra finansal değer kullanan projelerin daha geniş etkilerini incelemek için kullanılmaktadır. Yani, bu ölçüm şu anda kullanılan geleneksel finansal hesaplara yansıtılmayan sosyal ve çevresel ölçümlere yer vermektedir.

SROI, sosyal sorumluluk sahibi yatırım (SRI) uygulamalarında kullanılan belirli ESG (Çevresel Sosyal ve Yönetişim) kriterlerinin, değer teklifinin anlaşılmasına yardımcı olur.Örneğin, bir şirket fabrikalarındaki suyu geri dönüştürmeyi ve aydınlatmasını tüm LED ampullerle değiştirmeyi taahhüt edebilir. Bu teşebbüsler, geleneksel YG’yi olumsuz etkileyebilecek acil bir maliyete sahiptir ancak, topluma ve çevreye sağladığı net fayda, olumlu bir SROI’ye yol açabilir.

Ayrıca belirli amaçlar için geliştirilmiş birkaç yeni ROI çeşidi vardır. Sosyal medya istatistikleri YG’si, sosyal medya kampanyalarının etkinliğini belirler. Örneğin, bir paylaşım için kaç tıklama veya beğeni elde edildiğini ölçer. Benzer şekilde, pazarlama istatistikleri YG’si, reklam veya pazarlama kampanyalarıyla ilişkilendirilebilen getiriyi belirlemeye çalışır. Öğrenme YG’si ise, eğitim veya beceri eğitimlerinde sağlanan geri dönüşyani öğrenilen ve tutulan bilgi miktarı ile ilgilidir.

Yatırım Getirisinin Önemi

Bir alana yatırım yapmanın yegâne amacı kar etmek ve kazanmaktır. Uzun vadede ayakta kalan şirketlere bakıldığı zaman, bu şirketler akıllıca harcamalar yapan ve yatırım getirisini yakından izleyen şirketlerdir. Eğer yapılacak harcamada bir yatırım getirisi görülmüyorsa, ona yatırım yapmak doğru değildir ve kimse kaybedeceğini bile bile yatırım yapmak istemez.



kobi vadisi

Yorumunuz

Yatırım Getirisi (ROI) Nedir?
Yatırım Getirisi (ROI) Nedir?
Kârlılık Endeksi Nedir?
Kârlılık Endeksi Nedir?
Halo Etkisi Nedir?
Halo Etkisi Nedir?
Fon Bulmak Nedir?
Fon Bulmak Nedir?
Kamu İhalesi Nedir, Neden ve Nasıl Yapılır?
Kamu İhalesi Nedir, Neden ve Nasıl Yapılır?
Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme Nedir?
Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme Nedir?
Mental (Zihinsel) Yorgunluk Nedir?
Mental (Zihinsel) Yorgunluk Nedir?
Dijital Dönüşüm Nedir?
Dijital Dönüşüm Nedir?
Fizibilite Nedir?
Fizibilite Nedir?