Yatırımın Önündeki Engeller Nelerdir?

Yatırım Engelleri Nasıl Kaldırılır?

Birçok yatırımcı kararlarını duygularına, piyasa söylentilerine veya bir sonraki yatırım fırsatlarını yakalama çabalarına dayandırır. Ve bu şekilde olduğu sürece büyük olasılıkla kaybeder. Yatırım sürecinde gerileme yaşamasına rağmen, aynı davranışlara devam eder ve tabi ki aynı sonuçları alır. Oysa başarılı olmak için yatırımın önündeki engelleri kaldırması, aynı hataları tekrar tekrar yapmaktan kaçınması gerekmektedir. Yalnız burada göz ardı edilmemesi gereken bir noktada, tüm yatırımcıların ne kadar başarılı olurlarsa olsunlar, sürekli yeni engellerle karşılaşabileceği ve bu engelleri kaldırmak için sürekli çaba göstermesi gerektiğidir.

Öncelikle bir konuda engelleri kaldırabilmek için o konunun önündeki engellerin tanımlanması gerekmektedir. Ancak bu şekilde bu engellerin kaldırılmasına dair çözümler üretilebilir. Aşağıda yatırımcıların önüne çıkan ortak engeller ve bu engellerin kaldırılmasına dair ipuçları ve örneklemelere yer verilmiştir.

Yatırım Engelleri

Engeller, kişileri başarılı olmaktan alıkoyan faktörlerdir. Tüm yatırımcılar, hedeflerine ulaşmadan önce aşmaları gereken engellerin önce bir listesini yaparak başlayabilirler. Çünkü engelleri bilmek onları ortadan kaldırmanın ilk adımıdır. Birçok kişi, bunu yapmadıkları için aynı yatırım hatalarını defalarca yaparlar ve yerlerinde sayarlar. Oysa kendilerini yatırım yapmaktan alıkoyan faktörleri tespit etmiş olsalardı aynı hataları tekrar tekrar yapmazlardır.

Peki bu engellernelerdir? diye bir soru açtığımızda; cevap her yatırımcının kendi üstesinden gelmesi gereken engeller her ne kadar farklılık gösterse de ortak engeller bulunmaktadır.

İşte yatırımcıların başarılı bir yatırım yapmalarında önlerine çıkan ortak engeller:

Duygular

Duygular, insan deneyimlerinde en çok rol oynayan faktörlerden biridir. Korku ve hırs birçok bireysel yatırımcının genellikle yeteneklerini rasyonel şekilde kullanmasının önüne geçer. Bu duygular yapılan yatırımlarının zayıf olmasına ve genellikle de para kaybına neden olur. Örneğin, bir yatırımcının hisse alımında düşük fiyattan satın alarak yüksek fiyattan satış yapması en doğrusuyken yatırımcılar kazandıklarını satmaktan nefret eder ve lehine olmayan stoklar satın almak konusunda isteksizdirler. Ve birçok yatırımcı geri çekildiklerinde, aldıkları hisselerin eski yüksek fiyatlarına döneceklerini umarak, ellerinde onları tutmaya devam ederler. Hatta fiyat, satın aldıkları seviyeye geri dönerse, satış yapacaklarına kendilerini inandırırlar.

Bir de çok uzun zamandır yatırımlarında kaybetmeye devam eden yatırımcılar vardır. Hisse senetleri iyileşene kadar beklerlerse, en azından bir ara verebileceklerini ümit ederler. Bu arada,sermayeleri zarar eden bir yatırıma bağlanır ve bu nedenle bir geri dönüş olmaz. Mevcut hesap bakiyelerini azalır ve tabi ki stres seviyelerini artar. İşte örneklerde de olduğu gibi çoğu yatırımcıda, yatırımlarını başarısızlığa götüren nokta duygusal davranarak hisselerinin yüksek dönemlerinde ellerinden çıkarmamış olmalarıdır.

Bilgi Eksikliği

Bazen yatırımcılar yanlış bir şekilde sadece doğru hisse senedi alması ve satması gerektiğini ve bu şekilde sürekli para kazanabileceğini düşünür. Yatırımcılar bazen piyasaların nasıl çalıştığını, nelerin hisse senedi fiyatlarını ve başarılı yatırım performansını arttırdığını anlayamazlar. Ayrıca, birçok yatırımcı da piyasayı ölçme yeteneklerini abartma eğilimindedir ve sonuç olarak gereksiz riskler alırlar. Ve birçok yatırımcı genellikle sürdürülebilir olmadığı zamanlarda bile, nedenini veya ilgili riskleri yeterince anlamadan hareketli piyasayı takip ederler. Örneğin, yatırımcılar tek bir yatırımda portföylerini çok fazla para yatırmamalarını fark etmelerine rağmen, bunu yapmaya devam ederler. Çoğu zaman, kişiler çalıştıkları şirkette çok fazla hisse satın alırlar, çünkü şirketin mevcut emeklilik fonları ve opsiyonlarını tazminat paketinin bir parçası olarak kullanmaları bunu kolaylaştırır. Ancak bu, yatırımcıları çeşitliliği olmayan bir portföye sahip olmaya zorlar.

Bazı yatırımcılar ise tahvillerin nasıl işlediğini anlamadığından, onlara yatırım yapmaktan kaçınırlar. Mesela Bir şirket iflas ilan ederse, tahvillerin tercih edilen bir pozisyonda bulunduğunu fark etmezler. Bazıları ise, faiz oranları yükseldiğinde tahvil fiyatlarının genellikle düştüğünü anlamazlar. Çünkü rasyonel kararlar almak için;merkez bankasının faiz oranlarını nasıl belirlediği, getiri eğrisi gibi faktörler konusunda çok az yatırımcı yeterli bilgiye sahiptir.

Son olarak, çoğu yatırımcı, büyük oranda takdir görmüş bir hissenin ne zaman satılacağını bilmez. Kârın bir kısmını almak yerine daha çok kazanmak için hisse senedini elinde tutmaya devam eder. Bunu yaparken hisse senedinin fiyatı arttıkça portföyünün giderek dengesiz hale geldiğini ve takdir edilen hisse senedinin lehine olduğunu fark etmezler. Piyasa harika bir ekolayzerdir ve genellikle yatırımcılar için portföyleri yeniden düzenler fakat bu bazen yatırımcının dezavantajına da olabilir. Oysa birçok yatırımcı, en iyi performans gösteren yatırımların bir kısmını satmayı ve gecikmiş olan daha kaliteli stokları satın almak gerektiği görüşü ile kafası karıştırılmaktadır.

Yatırımın Büyük Resmine Bakmayı Göz Ardı Etmek

Birçok yatırımcı uzun vadeli bir bakış açısıyla yatırım yaptıklarını söylerken, aslında kısa vadeli hamlelere dayalı kararlar almaya devam ederler. Yatırımcıların çoğu, bir ev satın almak, kolej için tasarruf sağlamak ve emeklilik sağlamak gibi durumlar için uzun vadeli hedefler belirlemenin önemli olduğuna inanmaktadır, ancak bunlara ulaşmak için uygun finansal planlar belirleyememektedirler. Bu planlar yapılmazsa, kararları mevcut piyasanın etkisi ve akışına tabidir. Oysa verilecek olan kararları tahmin edilemez piyasa dalgalanmalarına göre almak riskli olabilir. Ve bu yatırımcıların uzun vadede hedeflerine ulaşmalarında yanlış karar vermelerine sebep açabilir. Orta çaplı bir yatırımcı, piyasanın yükseldiğinin farkına vardığında, profesyonellerin elde ettiği kârın bir kısmını yakalamaya çalışarak hisse senetlerine ve yatırım fonlarına para aktarır. Piyasa bir düşüş gösterdiğinde, hisselerini kapatır ve satar. Sık sık, bu hamlelerine devam eder ve bu yatırım davranışları bu orta çaplı yatırımcının sermayesinin çoğunu kaybetmesine ve hisse senetleri ile hayal kırıklığına uğramasına neden olur.

Engelleri Kaldırma Stratejileri

Yatırım engelleri ne olursa olsun, onları ortadan kaldırmak için bir plan oluşturmak önemlidir. Yatırım başarısındaki bu engelleri kaldırmak için atabilecek bazı adımlar vardır ve bu adımlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Performans ölçümü yapmak: Performans ölçümü yapmak neyin işe yarayıp neyin yaramadığını gösteren bir kayıt oluşturur. Bu, tekrarlanan hataları veya sorunları belirlemeyi sağlar. Bu performans ölçümü ile bazı yatırımcılar çok fazla ayrıntı yakalarken, bazıları en azından genel piyasa trendini, sektör trendini, bu ticareti yapmasının gerekçesini, çıkış hedefini ölçümleyebilir. Bu ölçümlemeyi, her alım satım işleminde yapmalıdır ve bu elde edilen kayıt, yatırım faaliyetlerinin zaman içinde değerlendirilmesinde çok yararlı olacak ve yatırımın başarılı olmasında engel teşkil eden faktörleri belirleyecek ölçümlerdir.
  • Değişmesi gerekenleri tespit etmek: Geçmiş alım satım işlemleri inceledikten ve engelleri tespit ettikten sonra yatırım performansını engelleyen faktörlerin nasıl düzeltileceği planlanmalıdır. Mesela hisse senedi örneğini ele aldığımızda dürtüsel alımlar yapılıyorsa bunun önüne geçilmelidir.
  • Değişimi yapmak: Değişmesi gereken yanlışı tespit ettikten sonra kişinin davranışını değiştirmeye odaklanması gerekir. Davranış değiştirme çabası gibi, sahip olmak istenilen yatırım davranışını güçlendirmek için adımlar atılmalıdır. Ve bu değişim yapılana kadar yeni yatırım için ara verilmelidir.
  • Zararlarla nasıl başa çıkılacağını öğrenmek: Zararlar yatırımın bir parçasıdır. Onlarla nasıl başa çıkılacağını öğrenmek, başarılı yatırım davranışının temel taşlarından biridir. Bu kaybın nasıl göründüğünü önceden tanımlamak, yüzleşmek ve kabul etmek için gereken temel ticaret becerisini edinmeye yarar. Ve kaybettikten sonra gelen hayal kırıklığı duygusunu ortadan kaldırmayı sağlar. Bu yatırımcıya yeni yatırımları için cesaret verir.
  • Bir yatırım stratejisinde uzman olmak: Piyasayı değerlendirmenin ve iyi yatırım fırsatları sunan hisse senetlerini seçmenin birçok yolu vardır. Ve bu yollar arasında yatırımcı bazen bunalır ve kafası karışır.Bu süreçte bir hisse senedinin her perspektifini anlamaya çalışmak yerine, kanıtlanmış bir yatırım stratejisini tanımak için en sağlıklı karardır. Bu tutumda bazı fırsatlar kaçırılsa da güvenli bir yatırım yapılmasını sağlar. Kazanılan bu bilgi yatırımcı için sağlam bir temel oluşturur ve ileri ki dönemde, bu yaklaşımda kanıtlanmış yeni stratejiler ekleyerek yatırım davranışı tabanını genişletmesine imkân tanır.
  • Olasılıkları düşünmeyi öğrenmek: Piyasa sürekli hareket halinde olduğundan dolayı yatırımcı her bir fırsatın risk-ödül oranını sürekli olarak değerlendirmek zorunda kalır. Piyasayı hareket ettirme şansı olmadığından, kilit sektörleri ve izlemekte olunan stokları harekete geçirebilecek en büyük ihtimalin ne olduğunu değerlendirmek gerekir. Ayrıca olasılıklar açısından en muhtemel olanı değerlendirmek, geçerli yatırım kararları verilmesine yardımcı olmaktadır.
  • Objektif olmayı öğrenmek: Birçok yatırımcı, piyasanın mevcut durumundan çok kendi olmasını istediği duruma ulaşmasını arzu eder ve bu bakış açısı ile yatırım yapar. Ve genellikle yanlış kararlar verir ve kaybeder. Bu yüzden yatırımcıların objektif bir bakış açısına sahip olarak yatırıma odaklanmaları gerekir. Bu objektif bakış açısı yatırım yaparken hızlı hareket etmeleri yönünde yapılan bir baskı, yatırım kararı almaktaki korkular gibi faktörler tarafından olumsuz yönde etkilenebilir.

Yatırım Başarısı

Bir yatırımın başarısı; o yatırımın önündeki engellerin istikrarlı olarak kaldırılması ve yeni engellerin önlenmesine bağlıdır. Ve bu yönde başarılı bir program tanımlanmalı ve formüle edilmelidir.