Mali Tabloların Temeli

Bir iş kurma sürecinde iseniz ya da bir iş planı yazmış iseniz, bilânço ifadesini görmüş ya da duymuş olmanız gerekir. Bir şirketin mali tablolarının temelini oluşturan üç temel parça vardır. Nakit akışı, gelir tablosu ve bilânço.

Bilânçonun ardındaki fikir oldukça basittir. Şirketinizin varlıklarını, borçlarını ve mal varlığını belli bir zamanda gösterir. Basitçe söylemek gerekirse bir bilânço;

  • Bir şirketin neye sahip olduğunu (varlıklarını)
  • Borçlarını
  • Kaç hissedar olduğunu ve ne kadar yatırım yaptıklarını (eşitlik) gösterir.

Varlıklar = Borçlar + Özkaynak

Bir bilânço her zaman dengelenmelidir. Bu nedenle varlıklar denklemin bir yanına, borçlar ve özkaynaklar denklemin diğer tarafına yazılmaktadır.

Şirketler, sahip oldukları her şeyi (varlıkları) borç para alarak ( borçlar) veya mal sahiplerinden ve yatırımcılardan (özkaynak) para alarak ödemek zorundadırlar. Bilânço, bir şirketin neye sahip olduğunun yanında, o şirketin net değerini söyleyebilir.

Varlıklardan borçları çıkartarak, şirketin net değeri her zaman için belirlenebilir.

Net değer = Varlıklar – Borçlar

İşletmeler, birbirinden farklılık gösterdiğinden varlıkları da, yükümlülükleri de değişecektir. Bilânço yazılırken belli satırların, öğelerin ve başlıkların dâhil edilmesi de işletmeden işletmeye değişir.

Bilânçoda bilânço başlığı, aktif, pasif ve bilânço dipnotları bulunmalıdır.

Bilânço başlığı; İşletmenin adı ya da unvanı, bilânço tarihi ve bilânço kelimesi,

Aktif; bilânçonun sol kısmında olup işletmenin alacaklarını ve mevcutlarını yani varlıklarını gösteren kısım,

Pasif; bilânçonun sağ tarafında işletmenin borçlarını ve sermayesini yani işletmenin kaynaklarını gösteren kısımdır.

Bilânço dipnotları; bilânçonun daha iyi anlaşılıp yorumlanması için gereken açıklamaların yazıldığı bölümdür.

Bilanço Kalemleri

Varlıklar

Bilânçodaki varlıklar, genellikle varlığın ne kadar kolay paraya çevrileceğine bağlı olarak yukarıdan aşağıya doğru düzenlenir. Buna “likidite” denir. En likit varlıklar listenin en üstünde, en az likit ise listenin en altındadır.

Nakit

Bilânço bağlamında nakit, elde bulunan para anlamındadır. Nakit eşdeğeri, likit olan ve bir hara piyasası hesabı veya bir hazine bonosu gibi hemen paraya çevrilebilen varlıktır.

Alacak Hesapları

Alacak hesapları, insanların size ödemesi gereken ancak henüz alamadığınız paradır. Genellikle bu para ticari olarak işletmeden işletmeye satışlar olmak üzere satışta olup, işletmenizin bir müşteriyi faturalandırdığı ancak henüz ödeme alamadığı anlamına gelir.

Envanter

Tüm mamullerin değerini ve işletmenizin elinde olan ve henüz satılamayan hazır malzemelerin değerini içerir. En alt satırda, FAVÖK bulunmaktadır. FAVÖK denklemi;

Faaliyet gelirleri – Faiz, vergiler, amortisman ve itfa giderleri = Net gelir olarak hesaplanır.

Bir kar ve zarar tablosunun nasıl göründüğü hakkında bilginiz yoksa küçük bir araştırma yaparak nasıl olduğunu görebilirsiniz.

Birikmiş Amortisman

Birikmiş amortisman varlıkların değerini zaman içinde azaltır. Örneğin işletme için satın aldığınız araç, zaman içerisinde değer kaybedecektir.

Toplam Uzun Vadeli Varlıklar

Toplam uzun vadeli varlıklar, bazen uzun vadeli varlıkları ve bilânçodaki amortismanı tanımlamak için kullanılır.

Yükümlülükler

En büyük yükümlülükler işletmenin borçlarıdır ve ödenme süreleri aciliyetlerine göre sıralanır. Genelde ödeme süreleri 1 yıllıktır. Uzun vadeli borçlar ise ödeme süreleri 1 yılı aşan borçlardır.

Ödenebilir Hesaplar

Ödenebilir hesaplar, işletmenin borçlu olduğu para yani alacak hesaplardır. Ödenecek hesaplarınız işletmenizin ödenmesi gereken normal faturalarından oluşur.

Kısa Vadeli Borç

İşletmenin 1 yıl içinde geri ödemesi gereken borçlardır. Bilânçoda cari borçlar ya da kısa vadeli krediler olarak da adlandırılır.

Uzun Vadeli Borçlar

Geri ödemesi 1 yıldan fazla olan finansal yükümlülüklerdir. Genelde binalar ya da pahalı ekipmanlar için yapılır.

Ödenmiş sermaye

Şirkete yatırım olarak para ödenir. Bu, hisse senedinin değeri ile veya hisse senedinin piyasa değeri ile karıştırılmamalıdır. Bu, şirkete hissedarlar tarafından, hisse senedi yatırımları olarak ödenen gerçek paradır.

Dağıtılmamış Karlar

Şirkete yeniden yatırılan kazanç, mal sahiplerine temettü olarak ödenmez. Dağıtılmamış kazançlar negatif olduğunda şirket zarar etmeye başlamıştır. Bu aynı zamanda özkaynaklar olarak da adlandırılabilir.