Kar ve zarar tablosu olarak da adlandırılan gelir tablosu, işletmenizin gelir ve giderlerinin nasıl biriktiğini anlamak için temel bir araçtır. Basitçe söylemek gerekirse, işinizin karlı olup olmadığını söyler. Tipik olarak bir gelir tablosu, şirketin net karının listelendiği gelir ve giderlerin bir listesidir.

Gelir tablosundaki son satırdan; bir okurun, bir şirketin tüm giderleri hesaplandıktan sonra genellikle 3 aylık ya da 1 yıllık olarak elde edilen kar görülebilir.

Bir işletmenin karı, gelir ve giderlerin arasındaki fark miktardır. Geliriniz, giderinizden fazla ise kar, giderler gelirlerden fazla ise zarar olarak bilânçoya yansır.

Bu arada nakit ile kar, aynı şey değil birbirinden ayrı kavramlardır ve şirketin karı ve eldeki nakdi birbirine karıştırılmamalıdır.

İş Planında Gelir Tablosu

İş planınıza öngörülen bir gelir tablosu eklemek esastır. Şirketinizin yoluna devam etmesini dâhili olarak planlıyorsanız ya da yatırımcılara sunum için fiziksel bir belge hazırlıyorsanız bir gelir tablosuna ihtiyaç duyacaksınız.

Gelir Tablosuna Neler Dâhildir?

Gelir

Kar ve zarar beyanınızın en üst satırı, girdiğiniz para ve satışlardan elde ettiğiniz gelir olacaktır. Bu sayı, satıştan elde ettiğiniz ve herhangi bir kesinti olamadan elde ettiğiniz ilk gelirdir. Gelir tablosun üst satırı, en alt satında olduğu kadar önemlidir. Tüm doğrudan maliyet ve giderler bu başlangıç kısmından çıkar. Gelirin ne kadar olduğu bilinemez ancak makul bir gelir planı yapılabilir.

Doğrudan Maliyetler

Satılan malların maliyeti olarak adlandırılan doğrudan maliyetler, tam olarak göründüğü gibidir. Ürünü satmanız ya da o satışla ilgili hizmeti sunmanızın maliyeti nedir? Bu alanda ofis kiralamak gibi öğeleri dâhil edemezsiniz.

Örnek verecek olursak; bir kitapçı için doğrudan satış maliyeti, mağazanın sattığı kitaplar için ödediği miktardır ancak yayıncı için yazarın telif hakları, baskı, kâğıt ve mürekkep, doğrudan maliyetlerdir. Üreticinin doğrudan maliyetleri, malzemeler ve işçiliktir. Satıcının doğrudan maliyetleri ise; satıcının sattığı ürünleri satın almak için ödediği miktardır.

Brüt Kar

Brüt kar marjına, brüt kar denir. Bu sayı, gelir beyannamenizdeki gelir ve doğrudan maliyetler arasındaki farkı ifade eder.

Gelir – Doğrudan Maliyetler = Brüt Kar Marjı

Bu sayı çok önemlidir. Çünkü iki kritik bilgiyi içerir.

  1. Gelirinizin ne kadarı doğrudan maliyete düşer?
  2. Gelirinizin ne kadarını geride bıraktınız?

İşletme Masrafları

Faaliyet giderleri, satılan malların masrafları hariç, tüm normal giderlerinizi listelediğiniz alandır. Bu nedenle, şirketinizi devam ettirebilmek için her şeyin stoğunu da almanız gerekir. Kira, bordro, kamu hizmetleri ve pazarlama gibi sabit giderler de bu kısma dâhil edilmelidir.

Faaliyet Gelirleri

Faaliyet gelirlerine FAVÖK ya da faiz, vergi, amortisman ve itfa payları öncesi karı denir. Faaliyet gelirlerinizi, toplam faaliyet giderlerinizi brüt karınızdan düşerek hesaplayabilirsiniz.

Brüt Kar Marjı – Faaliyet Giderleri = Faaliyet Geliri

Faaliyet geliri, şirketin karlılığını yansıtan en güvenilir rakamdır. Bu nedenle özellikle yatırımcılara bir sunum hazırlıyorsanız, göz önünde bulundurmanız gereken bir öğedir.

Faiz

Oldukça basittir. Şirketin kredilerde yaptığı faiz ödemeleri bu satıra dâhil edilir. Faiz ödemesi yapmadıysanız bu kısım önemli değildir.

Amortisman ve İtfa Payları

Bunlar, hem maddi hem de maddi olmayan duran varlıklarınızla ilişkilendirilen gayrinakdi harcamalardır. Amortisman, bir araba veya makine parçası gibi maddi bir varlığın değerini kaybettiği fikrine dayanan bir muhasebe kavramıdır. Alınan her malzeme birkaç yıl sonra değerini yitirecektir.

Maddi olmayan duran varlıklar için, zaman içindeki maliyetleri azaltmak için amortisman adı verilen bir kavram kullanılır. Bir örnekle açıklayacak olursak; işletmeniz, başka bir işletmeden bir patent ya da telif hakkı almış olabilir. Patentin 20 yıl sürmesi ve şirketinizin patenti satın alması için 1 milyon liraya mal olması durumunda, patent ömrü boyunca her yıl maliyetin 1/20’sini ödeyeceksiniz. Maddi olmayan duran varlık için bu gider, gelir tablosunun itfa sınırına dâhil edilir.

Vergiler

Bu bölüm, planlanan ve gerçek değeri kayıt edip etmediğinize bağlı olarak ödenen gelir vergisi tutarını ve ödemeyi beklediğiniz tutarı yansıtır. Şirketlerin bu beklenen masrafları karşılamak için belli bir miktar para ayırması gerekmektedir.

Toplam harcamalar tam olarak göründüğü gibidir. Faiz, vergi, amortisman ve itfa payı da dâhil olarak tüm harcamalarınızın toplamıdır.

Toplam giderlerinizi hesaplamanın en basit yolu, doğrudan maliyetlerinizi almak, işletme giderlerini ve ek faiz, vergi, amortisman ve itfa masraflarını da eklemektir.

Toplam Giderler = Doğrudan Maliyetler + Faaliyet Giderleri + Faiz+ Vergiler+ Amortisman + İtfa payı

Net Kazanç

Net kazanç, net kar olarak da adlandırılır. Toplam giderleri gelirden çıkartarak hesaplarsınız.

Net Kar = Gelir – Toplam Gider

Bu sayı negatif ise, zararda olduğunuzu anlamalısınız. Geliriniz düşüşe geçmiş ve harcamalarınız yükselmiştir. Bu da stratejilerinizi yeniden gözden geçirmeniz gerektiğine işaret eder.

Gelir tablosu örneklerine bakıp nasıl bir tablo oluşturmanız gerektiğini belirleyebilirsiniz.

Ancak tüm işletmelerin gelir ve giderleri farklıdır. Bu yüzden kendi tablonuzu oluştururken muhasebe bilginiz yoksa bir muhasebeci ya da mali müşavirden yardım talep edebilirsiniz.